DB54T 0611-2026 农业气象服务常用术语藏语规范

ICS07.060CCSB18

54西 藏 自 治 区 地 方 标 准DB54/T0611—2026农业气象服务常用术语藏语规范ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་ཞབས་ཞུའི་རྒྱུན་སད་བརྡ་ཆད་བྤྱོད་སྐད་ཚད་ལྡན།2026-03-10发布 2026-04-10实施西藏自区市督管理局 发布11目录 ནཀར་ོག་

DB54/T0611—2026前言 1

ུནགམྐ 1范围 2

1

སྐ 2规范性引用文件 2基本术语 3麦类作物发育期 5参考文献 7

2ལངུདནནིགོབ་ནྡནྐ 23གཞིརི་ྤོྐ 34གིུགུབ་ྐ 5ནནགིི་ན་ནནིགྐ 7DB54/T0611—2026前言 སུན་གགམྐ本规范按照GB/T1.1-2009和GB/T20001.1给出的规则起

བནགི་ི་GBT1.200ནངGBT20011ག

་པིུ་སིག་。 ུལ་ོུརིནུགུནནྐ本文件由西藏自治区气象局提出。本文件由西藏自治区气象标准化技术委员会归口。

ནི་ིུུནརསུངུངསནམགཤིིིབུནནིནྐི་ུནིུནརསུངུངསནམགཤིབན་ནལརལ་་ན་ན་ངིནགུནོྐ

ི་ུནིིོུརིནུགུན་ནལཁངསྐལགུངཁད་གནམི་སནལསས་བིངལ་ནམགཤིིན་ིུ་བིགྐ本标准主要起草人：拉巴、赛珍、旦增格列、次仁多吉、

བནགི་ིརིནབིུུནམ་ནགཙིབ

ལག་་སྐ

རནིུ་དལདགྐབེིངྤུ་དྐརུགི་ནནགུྐཉིམ་སནཀྐ་་མུལགྐལངིནྐབར་ོསིནྐ

ནིག་ོ་ུནིིུ་ནང་ན

་་སདན་དནངུདལན

་པར་མཉམ་构不承担识别专利的责任。

ུཇུགདནུགྐནི་ུནིཁབགདནམ་ནསཁས་ཅིོདན་དནདུདནངུུའིནདནིུུག་ིུཁྐPAGEPAGE2农业气象服务常用术语藏语规范

ཞིང་ལ་གནམ་གི་ཞ་ཞི་་ན་ུན་ྤ་ོནབབན་་ནྐ

་ཆན་范围本标准规定了农业气象服务业务中的藏语术语。本

1ཁ་་ྐབ་གི་ིུསཞིངལགནམགཤིཞསཞིལ་ིག་ུནཅིབུནན་ཅི་་་གནུད་་ན

ན་ི་ི་ངས་ིུན་ངས

་ུང་标准适用于我国西藏自治区藏区的农业气象服务业务。规范性引用文件

ུནཁལི་ིང་སགམ་ི་ཞ་ི་སལ2ལངུའད་ིག་་བ་་ནྡནྐ

་ྱན་ུསསྐ（包括所有的修改单）适用于本文件。

རིག་ནི་ུནར་གུ་དནཔི་ིགོུུགགལ་རིནྐེགང་ིསི་ང་ིགིི་ོཆམྐ དི་བེགང་ང་་ིམ་་་ིག་ིུརྱུ་ིྐ བེགང་ི་ིསིུའང་ིགགིནི་ོཆསྐ ག་ཤུཅིཔ་ི་ ཞནགྡནིརིནིསབང་ང་ྡཔྐརིག་ུནིར་ྱ་པ་ནིནྐQX/T381.1-20171基本术语：

QX/T381.1-2017《ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་རགས་རིག་ོ་ཤས་ནང་པལས་གནམ་གཤིས་རགས་རིག་གི་གཞི་ར་》3གཞི་རིུ་བྤ་ོནྐ

ཞིང་农业气象业务服务：agrometeorologicalservice运用农业气象科技手段为农业服务工作的统称，包

3.1ི་ལགནམགཤིལ་ལིཞསཞྐི་ལགནམགཤིབནརལ་་ཤདྱ་ནདཞིངལ་་བ་ནདག་ཞི་སཀྱིི་མི་ིནྐ ནདི་ན་ཞི་སཅིགནམགཤི་་པ་ན་ུལ་ང་ྐོིུནྐསབྐགུ་བེ་་ིབནལདནྐནནནུགན་括农业气象观测、情报、预报、灾害监测、评估和减灾农业气象情报：agrometeorologicalinformation

དལ་བཇ་ུ་འིཞིངལ་གམགི་ུན་ང་ག་དལདན་ུན་ི་ལགནམགཤིོིུ་བ་་ུག་ནནུྐ གུནུནསོདབིིུ་ལགནམགིཞསཞིུནངན་ངུན་ུ་ོུ་ིུལགརལག་དལནང་ཁགནལུག་ས་ནྐ3.2ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་བྤ་ུཕིནྐ

ཞི་ལ་ིུུནིནངན

་སདན་ལ་ཞབས་ུནདགས་ཞ་བིུ་ོདན་ལས་ཅི་གནམ་གཤིས་བྤ་གི་ིུ་ུསརི་་ང་་ིུགམ་ཤི་ཅིོ་དནལ་结合未来天气趋势提出趋利避害的农业技术措施和对

ནདིབནྐ་མརན་ུུསིུ་ནམགཤིི་ད་ུག་ང་ངུདལ་་སན་གདརགན་གུརིིངལ་ག་ལད་བནང་སཇ་ུུུ策建设。农业气象预报：agrometeorologicalforecast

ུུན་དུུ3.3ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་ས

་བྤྐ根据农业生产的需要编制和发布的专业气象预报，

ི་ལ་སད་ཅིནགམ་གཞིགན་ིབུ་ང་བད་་ིུཞིངལ་ད་ངུ་ཅིད་ུདལུདལརི་ན་ྐ་ུ་བྐསཀྐགན་ེ་包括对农业生物的生长发育进程、产量、品质、灾害等

ས་ིུནབྤན་ཞི་ྱ

་གནམ་གཤིས་ས

་བྤ་ོ་བིགས་སན་པིུ་ོདན་ལས་的预报和各种农用天气预报。

ཅིགན་གིསུན་ྤརུུགུནནངཁབག་་ྐ农用天气预报：agriculturalweatherforecast

3.4ཞི་མ་

ི་གནམ་གཤིས་ས

་བྤྐ针对气象条件对农业生物生长发育和农事活动的

གམ་ཤི་ོ་དནརིིངལ་ཅིད་ནངུབལ་ངཞིངལ་ད་影响而编制和发布的专业天气预报。农业气象要素：agrometeorologicalelements

ལལགདན་དསས་ལནམིསན་ིགརུལས་གནམ་གཤིས་སུན་བྤྐ3.5ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་གབ་ོྐ对农业生产具有影响的环境气象要素，如温度、降

ཞི་ལ་

ད་ལལས་དནདསིུ་

གགནམགཤིཅིགོ་水、太阳辐射、空气湿度、土壤水分、风速、气压

ནད་ནའུནབནནངོ་ཉི་ིུུརདནུུམ་་ང་ི་ངནབནས་ིུ་与大气成分等。

ངན་བནྐམང་གི་ིར་བནྐམང་གན

་ངམང་མ་དན་ིུུག་་ུག་ིནྐ农业气象观测：agrometeorologicalobservation

3.6ི་ལགནམགཤི་ཞིབབ་ལདྐི་ལ་སད་ི་་གན་དང་ཅིག་ར་ི་ང་ྐབ་ལདྐ་ུུགུྐནདཞིན་ུ་གགི་བོིན་གམ་ཤི་ིགོྐགམ་གིསཅིགནུནབེྐནདནངུདལནུ་ཅི་ྐ་ནནནངསགཤིཅི་བོ་壤、水文与地质要素；生物要素主要包括各种作物、林

བྡས་སན་ན

ྐད་ངུསིག་ིུ་ང་ཙིབུལུགུ་་ིགྐནསཤིངྐ木、畜禽、鱼类和其他栽培、养殖生物的生长发育、产

ུ་ག་ངིམོྐཉིགསྡ་ན་དནངུ་ནདསགུངྐགུདལྐུརལུངམ་ན་བནྐ་སྐདིནནནིུ་ནེུད་ནང་量、品质以及病虫害消长与自然物候等。

ངབངད་ངུས་རག་ས

ས་སན་ན

་ནུ་ྐ农业气象灾害：agrometeorologicaldisaster不利气象条件给农业造成的灾害。长日性植物：long-dayplant

3.7ཞིང་ལས་གནམ་གཤིས་གནུན་ུབེྐགནམ་གཤིས་མི་ལདགས་པིུ་ོ་་དན་རིས་ཞིང་ལས་ལ་བརུས་པིུ་གནུན་ུབེྐ3.8ཉི་ིངི་ིང་ྐ指只有在光照长度超过一定临界值（临界光长）时

ཉི་ུ

ིིུུང་ན་འ་བམ་ང་་་དྡནིགིལ་才开花，否则停留在营养生长状态的植物。如麦类、豌

ིུཆ་་ད་ུགབན་ྐ དིནནིུབནདུབི་མ་་ན་ིི་ིང་་དརྐནད་ནགིུགསན་ྐནམྐན་་ུགུད་ིགམ་ུ豆、油菜等原产于高纬度地区的作物。

ིུསཁལན་་

་པིུ་ལུ་ག

་་ྐ短日性植物：short-dayplant

3.9ཉིན་སང་རི་ཤིང་ྐ指只有在光照长度短于一定临界值时才开花的植

ིིིུུུུ་ན་འ་བམ་དྡནཞིལ་ས་ིུཆ་་མདག་ཞ་ིུརི་ི་་དྐནདནུ་ནྐམརུ་ུ་ུ物，如水稻、玉米、大豆等原产于低纬度地区的作物。

ས་ུདནིགནམིུ་ཁལན་་

་པིུ་ལ་ུག

་་ྐ中日性植物：intermediate-dayplant指当昼夜长短的比例接近于相等时才开花的植物。如甘蔗等。中间型植物：day-neutralplant

3.10ིིུངི་ིང་ྐཉི་མན་ིངསངིབ་ནུའམསངི་ིཆ་་ད་ག་ཞནཔི་ི་ཤི་ལདྐནད་ནརཤིངསྐ3.11བར་མིུ་རི་ཤིང་ྐ指开花受光长影响较小的植物，又称光期钝感植物，

མདུག་ཞ་རཉིུ

ིལག་དནིང་ངབི་ི་ཤི་ལརདབ་ན་ྐུུ་་་ལིུ་ནརི་ི་ཤི་ངརདྐནད་ནཀུམ་་ངདོ་如西红柿、黄瓜等。农业界限温度：agriculturalthresholdtemperature标志某些重要物候或农事活动开始、终止或转折的

སསྐ3.12ཞིང་ལས་ཅི་ོུདན་མབམས་འུན་བནྐག་ོད་རིད་ནུས་་ག་མཞིངལ་དནུ་མུ་རམཔྐ

ིལབནངང་་་ུག་ུརི་ིནདི་ོ་

ས་འ

་བན་མབིན་པུྐུ15℃等。

་་ུནཅི་ོདམབསའུནབ་ནིྐ℃5℃1℃15℃ུག་ིནྐ积温：accumulatedtemperature某一时段内逐日平均气温之和。

3.13འུ་གུག་་་ཇིཞིགགིནངཉིནདི་་ུམ་འ

བནི་་

ས་གངས་ལ་རདརྐ活动积温：activeaccumulatedtemperature

3.14ུལ་ན་འ

་གས高于下限温度的日平均气温称为活动温度。作物在

ད་ངུསད་བརུངབི་འ

་བན་ནམུ་ཤ

་ལམ་ུབི་ི་དིོ་某一时段内活动温度的总和称为活动积温。有效积温：effectiveaccumulatedtemperature

ུམ་འུ་ན་་ུལ་ནའུནབནརདྐལུུུནའུནབནཅི་ིབུམལ་གལ་ནའུནགས3.15ན་ནའུ་གུ

་སན་ི་ཞི་ིངིུགལ་་རདར་རུྐ活动温度与下限温度之差称为有效温度。

ུལ་ུནའུནབནན་ད་ངུ་ད་བ་ུངབི་འུ་ན་མུཤ

་ཅི་རཁནལན་ན་འགུད་རདྐ作物需水量：cropwaterrequirement

3.16ལུ་ག

་་་མ་ུབྐ

་་་་རིད་ུརགསཚསམརནྐ ་ནངལནིོདནལདག་ཤུུུགལུུགད་ི་་སི་ུུ་ངན་དབི་་་་ིི་ིང་གིངང་ུ་་ིན་ིུ་ིར་ན་་དརརུྐ光照时间：photoperiod

3.17ཉི་ུ

ྱ་ནྐ光照时间是可照时数与曙暮光时间之和。

ུ་ངིུུ་་བི་དར་ིིནིིུུནྐ་ནུནངངན་日照百分率：relativesunshineduration

མངསིུུ3.18ཉི་མ་ྱ

ིབུམུུརལག་བན་ཅི་བས་ོྐ日照百分率是实照时数与可照时数的百分比。

ཉིམྱ་བ་ཅིསོ་ིནུ་ནུཉིུུནྱ་ིུ་་ང་ན་ིུུ་ུགོུགཔི་་གང་ི་སོིབ་ནལ་དརྐphotosynthesis

3.19ུ་ས

་ནས་པྐ绿色植物利用光能将其所吸收的二氧化碳和水同

ང་མུག་ི་ིང་ིསུུནན་ཀ

་ནས་ནག་ངངས་ཉིས་ུའར་བབ་ལདན་སན་་ནངམཉ་་ད་ན་ངུ་ུ་་ས་་ང་བགིགགུ化为有机物，并释放氧气的生理过程。

མང་གག

ི་ད་མ་ི་་ནིམྐvernalization土壤墒情：soilmoisturestatus土壤水分状况对于农作物生长发育满足程度的综合评判。底墒：basesoilmoisture一般指农作物播种前的土壤水分状况，有时也指深

3.20ནཔིན་ོུར་ོང་སལྐ་ུནརིིངགི་་ཆ་དསྡནཞིགིརི་ུན་ན་མུབི་ག་རདར་ུགསག་ང་་ནམདགུ་ཞན་ན་བ་ོག་ིང་སལྐ3.21སདར་ལངས་སལྐས་་ིུ་གནས་ཚངས་རིས་ཞིང་ལས་སད་ནངུས་སད་ུབར་ནག་བག་ཕུགས་བབས་ཤ་ུདན་་་ིགྐ3.22གགིང་སདརྐིརག་་ནལུགུ་ུདབུསགམོ་ུངི་་ིབུ་ན་层土壤保持的水分。surfacesoilmoisture

ལརད་ནངྐབརདགིངར་ིུས་ི་ཞུབནལང་དརྐ3.23་དརྐ表层土壤水分状况的综合评判。小麦：wheat

་ི་ིང3.24གུྐ

་ཅིཞུབནརིཕུགབ་ན་ད་་བྐ青稞：highlandbarley

གིུགུནི་ིང་ི་ི་ིངནི་་ང་ུམ་་ིུརི་ིང་ིན་ང་ུའམ་གིང་ས་གནས་་ག་་་ས་ཁབ་ངང་ུནདབས་ུསགས་ོས་པིུ་་ད་མ་ྡན་རི་རི་ཤིང་ཞིག་རདནྐ3.25ནསྐ青稞是大麦类作物中的裸大麦，青稞在高原极端环

ག

་ུནི་ུབདན་ཞི་ིན་ན་ནནི་་境中不断进化，具有适应性广、耐寒、耐低温、抗旱性

མིུུ་ལ་ག་ི་ུ་ག་ུན་ནོནམད་རུདལུའབ་་ང་ྐམན་ཕ་ངབི་དྐག་ངབརསབཔྐའུ་བ་ནུབརུནས་强、产量高等特点动积温。麦类作物发育期出苗期：emergenceperiod

ྐ་་ུུག་ངཞིནོདྐ་4གུརིསུབ་་ྐ4.1ིགུས་སྐ

་བ་མུ་ས

ས་ཅི་ཁན་ོ

་་་ྐ从芽鞘中露出第一片绿色的小叶，长约2.0厘米条

ི་ལ་ན་ི་ངནངཔུ་

ིུ་ངམནུགགིལུ་ང་ང་ད་ང་播竖看显行。三叶期：three-leafstage从第二叶叶鞘中露出第三叶，叶长为第二片叶的一半。分蘖期：tilleringstage

ནདི་ིངབནལ་ི་ིན2.ཙ་ོསས་ི་ྐ4.2ུབལུག་་སྐལུམག་གིསིུ་ུ་ལ་ང་སལུམག་གམཔདམངདི་ིངབནནི་ུ་ངགཉི་ིདན་མ་ུནཔིུ་ྐ4.3ལུན་དས་ྐ

་པ་ནང་ལུ་ལབས་ནང་ནས་གང་ནང་པ་རདས་པུ་ིལུ་མིུ་རད་མང

་ད་དིུ་ིངབན་0.5-1.0厘米。

ལལིརིན.ན.རུན་ི་ྐ越冬开始：onsetofoverwintering

4.4ནགན་ས

ུགུསགྐ植株基本停止生长，分蘖不再增加或增长缓慢（以第一

ིརུང་ངསདམབསུཇ

་ྐི་དུརོུ་ི་ུངབམ་དབན་50℃的最后一天为准）。有些地区

ན་་དསནངཔ

ི་ིནི་་ུམ་ུན་ན་ངགང་℃་ོགི་冬季气温经常在0℃左右波动，遇此情况应根据植株高

ི་མུ་རབནིུན་་ིུག) ་ལ་་ཤ་ནག་་འ

བན་ན་度变化情况而定。该发育期适用于冬小麦和冬青稞。

་℃ག་ན

་་ུ་ོ་ུངགི་ུནསགནསལདརིསུན་བ་ུ་ོ་གིམུ་བ་ུར་ུགུུ་ས་ལགིག་ནགན་་དལོད་ནུསྐནདགིུ་་ད་ི་གནགུནངནགནན་ཉི་་ུསིནྐ返青期：green-upstage植株恢复生长，心叶长出1.0-2.0厘米。该发育期适

4.5སུ་ལུ

་ག་སྐོངདུབར་སུང་སིང་ི་ུ་མི་ི1.ན2.0ར་用于冬小麦和冬青稞。

དསན

ྐནདགིུ་་ད་ི་གནགུནངནགནན་ཉི་་ུསིནྐ起身期：erectingstage拔节期：stemelongationstage1.5-2.0厘米时为拔节。此时穗分化进入小花分化期。

4.6ང་་ང་་ྐིགཉལདདས་ནནའངཔུལང་དདཔྐ གིས་ད་སལད་ུནྐནདགི་་ད་ི་གནགུནངནགནན་གིསལུཇ་ིནྐ4.7བིསགུང་ྐགང་་ར་ཞིིུབ་་ིང་ནསངུ་ྱ་ོདལི་ི.ན.0མ