三字经全文(拼音版

1、三字经人之初性本善性相近习相远gu b jiox ng ni qi njio zhd ogu yzhu n苟不教性乃迁教之道贵以专x mngmz ln ch z b xudun j zh 昔孟母择邻处子不学断机杼du y n sh ny u y f g njio w zmng jy ng窦燕山有义方教五子名俱扬yng b jiofzh gu jiobynsh zh du 养不教父之过教不严师之惰z b xufi su y yubxulo hw i子不学非所宜幼不学老何为y b zhub chng q rn b xubzh y 玉不琢不成器人不学不知义w i rn zf ngsho sh qns

2、huyxly为人子方少时亲师友习礼仪xi ng ji lngn ngw n x xio yq nsud ng zh 香九龄能温席孝于亲所当执rng s sunngr ng l dy zhngy xin zh 融四岁能让梨弟于长宜先知shu xiotc jin w nzhmushsh muw n首孝悌次见闻知某数识某文r n zh ch x ngb nsh nx ng xi ngj nx xi ng yunyr shshrb ibir qi n qi n r w n一而十十而百百而千千而万snc i zhti n d rnsngungzh r yu x ng三才者天地人三光者日月星sn g ng

3、 zhj nchn yf zqnf f sh n三纲者君臣义父子亲夫妇顺yuch n xiyu qi d ngcs sh yn b qi ng曰春夏曰秋冬此四时运不穷yun n b iyuxd ngcs f g nyng h zh ng曰南北曰西东此四方应乎中yushu hu mjn tc w h ngbn h sh 曰水火木金土此五行本乎数shg n zhji zh gu shr zh z zh h i十干者甲至癸十二支子至亥yuhu ngdor su ch nvyuch d od ngzh ngqu n曰黄道日所躔曰赤道当中权ch d o xi wnnun j wzhng hu zi d

4、ng b i赤道下温暖极我中华在东北hn y j nshu ngl g iyu go yu n zu d h i寒燠均霜露改右高原左大海yuji ng hyuhui jcs d shu zh j曰江河曰淮济此四渎水之纪yu d i hu 曰岱华s ngh nghng嵩恒衡c w yu 此五岳sh n zh山之 m ng名g ji zh uj n gi zh ch ngx ngsh ng s n sh w古九州今改制称行省三十五yu sh n ngyu g ngsh ngc s m ngu zh li ng曰士农曰工商此四民国之良yu r n yl zh x nc w ch ngb r ng w

5、 n曰仁义礼智信此五常不容紊d su sh ngy u c o m c zh w bi n shu l 地所生有草木此植物遍水陆y u ch ng y y u ni o sh uc d ng w n ng f i zu有虫鱼有鸟兽此动物能飞走d o li ng sh m i sh j c li g r n su sh 稻梁菽麦黍稷此六谷人所食m ni y ngj qun sh c li ch r n su s 马牛羊鸡犬豕此六畜人所饲yu x n yu i j i w y q q ng j 曰喜怒曰哀惧爱恶欲七情俱q ngch hu ngj h i b ic w s m su sh 青赤黄及黑

6、白此五色目所识su n k gnj x n xi nc w w ik u su h n酸苦甘及辛咸此五味口所含sh nji oxi ngjx ng xic w xi b su xi 膻焦香及腥朽此五臭鼻所嗅p o t g msh jny s zhn i b yn 匏土革木石金与丝竹乃八音yu p nsgh ngyu q rc s sh gny ti o xi 曰平上曰去入此四声宜调协g o z ng zf r sh nsh n r zz r s n高曾祖父而身身而子子而孙z z s nzh xu n z ngn i ji z r n zh l n自子孙至玄曾乃九族人之伦f z nff c ng

7、xi ng z yud z g ng父子恩夫妇从兄则友弟则恭zh ng y u x y u y p ngj n z j ngch n z zh ng长幼序友与朋君则敬臣则忠c sh y r n su t ngng sh x w w i b i此十义人所同当师叙勿违背zh n q shu id xio g ngzh s m w f zh gn斩齐衰大小功至缌麻五服终l yu sh y sh shg li y j n b j 礼乐射御书数古六艺今不具w i sh xu rn g ng znj sh z ji ng shu w n惟书学人共遵既识字讲说文y u g w nd xi o zhu大小篆n

8、l c o j 隶草继b k 不可lu n乱有古文ru gu ng xu j q f nd n l shu n ng zh yu n若广学惧其繁但略说能知原f n x n m ngx ji ng jixi ng x n g mng j d u凡训蒙须讲究详训诂明句读w i xu zh b y u chxi o xu zh gnzh s sh 为学者必有初小学终至四书l n y zh r sh pi nq n d z j sh n y n论语者二十篇群弟子记善言m ng z zh q pi n zhji ng d o d shu rn y 孟子者七篇止讲道德说仁义zu zh ngy ngn i

9、k ng jzh ng b pi ny ng b y 作中庸乃孔伋中不偏庸不易zu d xu n i z ng zz xi q zh p ng zh 作大学乃曾子自修齐至平治zh ng sh sh xi o j ng t ng r li j ngsh k d中书熟孝经通如六经始可读sh sh y l ch n qih o li j ngd ng ji ng qi 诗书易礼春秋号六经当讲求y u li n shny u gu cgny u zh u y s n y xi ng有连山有归藏有周易三易详y u di n m 有典谟y u x有n g训诰oy u sh有 m ngsh zh书之 o奥誓

10、命w zh u g ngzu zh u lzh li gu nc n zh t 我周公作周礼著六官存治体d xi o d izh l jsh shng y nl yu b i大小戴注礼记述圣言礼乐备y u gu f gny u y s ngh o s sh d ng f ng yng有国风有雅颂号四诗当讽咏sh j w ng ch nqi zu y bo binbi shn 诗既亡春秋作寓褒贬别善恶s n zhu n zhyu g ng ygny u zu sh y u g ling三传者有公羊有左氏有谷梁r y zh sh n bi n ynqi jng x nc m xi n尔雅者善辨言求

11、经训此莫先g sh ng zh xi nxiznhunzh sh b ish s n j ng古圣著先贤传注疏备十三经zu zhu n w iy u gu yh qn j ngsh sh w 左传外有国语合群经数十五j ng j mngf ng d zcu q y oj q sh 经既明方读子撮其要记其事w z zh y u xn y ngw n zh ng z j l o zhung五子者有荀扬文中子及老庄j ng zt ngd zh shk o sh x zh zh ng sh经子通读诸史考世系知终始z x n ng zh hu ng d ho s nh u ngz i sh ng sh

12、自羲农至黄帝号三皇在上世t ng y u y h o r d xi ng y x nch ng sh ng sh 唐有虞号二帝相揖逊称盛世xi y u y sh ngyu t ngzhu wn wch ng s n w ng夏有禹商有汤周文武称三王xi chu n z ji ti n xis b iz iqi n xi sh 夏传子家天下四百载迁夏社t ng f xi gu h o sh ngli b iz izh zh u w ng汤伐夏国号商六百载至纣亡zh u w w ngshzh zh ub biz izu ch ng ji 周武王始诛纣八百载最长久zh u g ng h sh j n

13、i nl xun y usu d ng qi n周共和始纪年历宣幽遂东迁zhudo shu iw ngg ng zhu ch ng gn g sh ng y u shu 周道衰王纲坠逞干戈尚游说sh ch n qi zh ngzh ngu w b qi ngq xi ng ch 始春秋终战国五霸强七雄出y ng q n sh shji n b g nchu nr sh ch h n zh ng嬴秦氏始兼并传二世楚汉争g o z高祖xng兴h n y ji n 汉业建zh xi至o p ng孝平w ngm王ng cu莽篡ngung wx ngw i d ng h ns bi ni nzh ng

14、y xin光武兴为东汉四百年终于献wi sh w zh ngh nd nghos n gu q ling j n魏蜀吴争汉鼎号三国迄两晋s ng q j li ngch nch ngwi nn ch odj n l ng宋齐继梁陈承为南朝都金陵b i yun wi f n d ng x y w n zh ux ng g oq北元魏分东西宇文周兴高齐d i zhsu y t y bzi chu nsh tng x 迨至隋一土宇不再传失统绪t ng g o zq y sh ch su lu nchu ng gu j 唐高祖起义师除隋乱创国基r sh chu ns n b i z ili ng mi

15、 zh gu n i g i二十传三百载梁灭之国乃改li ng t ng j nj h n zh uch ng w d iji yu y u梁唐晋及汉周称五代皆有由zh o s ng x ngshu zh u sh nshb chu n n nb i hn赵宋兴受周禅十八传南北混li o yj nji ch ng d yun mi j n ju sng sh辽与金皆称帝元灭金绝宋世舆图广超前代九十年国祚废d i chng z qi ny n j ng sh lish zh chng zh n迨成祖迁燕京十六世至崇崇祯qun yn s kur l nl chu ng chsh n q f n权阉

16、肆寇如林李闯出神器焚q ng sh zy ng jng m ngj ng s f ng k d d ng清世祖膺景命靖四方克大定y u kng y ng l qi n ji m n n f zh j ku 由康雍历乾嘉民安富治绩夸d o xi n ji nbi n lu n q sh y ng fr o d b道咸间变乱起始英法扰都鄙t nggunghuxu nt ng ru chu n ji dm n qng m同光后宣统弱传九帝满清殁g mng x ngf id zh l xi n f ji n mn gu 革命兴废帝制立宪法建民国gjn shqun z i z z i zh lu nzh

17、 xng shu i古今史全在兹载治乱知兴衰sh su fndy u c sh jy h n sh r史虽繁读有次史记一汉书二h u h n s nguzh s ji n zh ng j ncg n tng ji n后汉三国志四兼证经参通鉴y t gu ng f ich o qin digu zuji sh ni nd sh zh 读史者ku r s ng口而诵x zh ng n 昔仲尼zh ozh ngl ng 赵中令p p bi n披蒲编t u xu n li ng头悬梁r n ng y ng如囊萤r f x n如负薪s l o qu n 苏老泉 b j l o 彼既老ru li ng h

18、 o若梁灏ko sh l 考实录x n r w i心而惟sh xi ng tu师项橐d l l n读鲁论xu zh ji n削竹简zhu c g锥刺股r y ng xu 如映雪r gu ji o如挂角 r sh q 二十七yu hu ch 犹悔迟b sh r八十二t ng gj n通古今zh o y s 朝于斯g sh ng xi n古圣贤 b j sh 彼既仕 b w sh 彼无书 b b ji o彼不教ji su p n家虽贫sh n su l o身虽劳sh f f n始发愤 r xio sh ng尔小生du d t ng对大廷ru q n m 若亲目 x y s 夕于斯 shng q n xu 尚勤学xu qi q n 学且勤qi zh mni 且知勉 z q n k 自勤苦 xu b chu 学不辍 yu k zhu 犹苦卓 d sh j 读书籍 y zo s 宜早思ku du sh 魁多士yb j ch ng彼既成zh ng ch众称 ng y异 r xio sh ngy l zh