数学-13.1-平方根-(维文)

1-13ئىككىنچىدەرىجىلىكيىلتىزكۇچاناھيەبىھىشباغيېزىلىقئوتتۇرامەكتەپتىن:نۇردۇنمۆيدىن13-1ئىككىنچىدەرىجىلىكيىلتىزئوقۇتۇشنىشانى:1.كۇۋادىراتيىلتىزۋەكۇۋادىراتيىلتىزدىنچىقىرىشھەققىدىكىئېنىقلىمىنىپۇختائىگەللەش.2.كۇۋادىراتيىلتىزنىڭخۇسۇسىيىتىنىياخشىئىگەللەش.3.ئۇگەنگەنئاساسىبىلىملەردىنپايدىلىنىپسانلارنىڭكۇۋادىراتيىلتىزىنىتېپىشقائائىتھېساپلاشلارنىتوغرابېجىرەلەيدىغانبولۇش.مۇھىمنوقتا:كۇۋادىراتيىلتىزنىڭئېنىقلىمىسىۋەخۇسۇسۇيىتى.قىيىننوقتا:كۇۋادىراتيىلتىزبىلەنئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزنىڭئۇقۇمجەھەتتىكىپەرىقىۋەباغلىنىشىنىياجشىئىگەللەش.±3(1)()2=4;(2)()2=0.36;(3)()2=;(4)()2=81.ئويلاپكۆرۈڭ:ئەگەربىرساننىڭكۇۋادىراتى9غاتەڭبولسائۇھالدابۇسانقانچە؟ئەگەرئەگەربولسائۇھالدابىزنىنىڭئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزىدەپئاتايمىزۋەبىلەنئىپادىلەيمىز.ئومۇمەن،مەلۇمبىرساننىڭكۇۋادىراتىغاتەڭبولسا،ئۇھالدابۇساننىڭكۇۋادىرىتيىتىزىياكى2-دەرىجىلىكيىلتىزىدەپئاتىلىدۇ.يەنىبولسا،ئۇھالدابىزنىنىڭئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزىدەپئاتايمىزۋەبىلەنئىپادىلەيمىز.يىلتىزبەلگىسىيىلتىزچىقىلغۇچىسان（مەنپىبولمىغانسانa）كۇۋادىراتيىلتىزنىئىپادىلەشنىڭئۇسۇلى:بىرمۇسبەتساننىڭمۇسبەتيىتىزى،بىلەنئىپادىلىنىدۇۋەكۇۋادىراتيىلتىزئاستىدادەپئوقۇلىدۇ.بىرمۇسبەتساننىڭمەنپىييىتىزى،بىلەنئىپادىلىنىدۇۋەمىنوسكۇۋادىراتيىلتىزئاستىدادەپئوقۇلىدۇ.ئومۇمەنبىرمۇسبەتساننىڭكۇۋادىراتيىتىزى،بىلەنئىپادىلىنىدۇۋەپىلوسمىنوسكۇۋادىراتيىلتىزئاستىدادەپئوقۇلىدۇ.0نىڭكۇۋادىراتيىلتىزىيەنىلا0بولىدۇ.

149+1-1+2-2+3-3149+1-1+2-2+3-3مەنپىيبولمىغانبىرساننىڭكۇۋادىراتيىلتىزنىتېپشكۇۋادىراتيىلتىزچىقىرىشدەپئاتىلىدۇ.تېپىشكۇۋادىراتىنىبىلەنكۇۋادىراتيىلتىزچىقىرىشبولسائۆزئاراتەتۇرئەمەللەردۇركۇۋادىراتىنىتېپىشكۇۋادىراتيىلتىزىنىتېپىش（1）100（2）；（3）0.25∵

(

10)2=

1001-مىسال:تۆۋەندىكىسانلارنىڭكۇۋادىرات

يىلتىزىنىتاپايلى100نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى10.=100±

±∴=يىشىش:(1)(2)نىڭكۇۋادىراتيىتىزى±(3)نىڭكۇۋادىراتيىتىزى0.25±0.5(1)–64;(2)0;(3)2-مىسال:تۆۋەندىكىلەرنىڭھەممىسىنىڭكۇۋادىراتيىلتىزىبارمۇ؟ئەگەرباربولساتېپىڭ،بولمىساسەۋەبىنىچۈشەندۈرۈڭ:يىشىش:(1)64-،بولسامەنپىيسان،شۇڭائۇنىڭكۇۋادىراتيىلتىزىيوق.(2)0نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى0؛(3)نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى

كۇۋادىراتيىلتىزنىڭخۇسۇسىيىتى(1)مۇسبەتساننىڭئىككىدانەكۇۋادىراتيىلتىزىباربولۇپ،ئۇلارئۆز-ئاراقارىمۇ-قارىشىسانلاردىنئىبارەت.(2)0نىڭقارىمۇقارىشىسانىيەنىلا0(3)مەنپىيساننىڭكۇۋادىراتيىلتىزىيوق.ھۆكۈمقىلىڭ:(1)1.21نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى()(2)9نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى3()(3)5-بولسا25نىڭبىركۇۋادىراتيىلتىزى()(4)16نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى()(5)نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى()(6)كۇۋادىراتيىلتىزىئۆزىگەتەڭبولغانسان0ۋە1()ساننىڭكۇۋادىراتيىلتىزىبىلەنئارىفمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزىنىڭئۇقۇمجەھەتتىكىپەرقىۋەباغلىنىشىئىپادىلىنىشىسانىئارىفمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزكۇۋادىراتيىلتىز:باغلىنىشى（1）；（2）；（3）；（4）.

-(-7)23-مىسال:تۆۋەندىكىلەرنىڭقىممىتىنىتېپىڭ:كۈچەيتىشمەشىقى1.ھۆكۈمقىلىشسۇئالى:(1)0نىڭئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزى0()(2)()2.بوشئورۇنتولدۇرۇشسۇئالى:

(1)نىڭئىپادىلەيدىغانمەناسى(2)=(5)=(3)(4)نىڭقارمۇ-قارشىسانى(6)نىڭكۇۋادىراتيىلتىزى

(7)169نىڭئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزىخۇلاسەبۇسائەتلىكدەرىستەبىزتۆۋەندىكىمەزمۇنلارنىئۈگەندۇق:(1)كۇۋادىراتيىلتىزھەققىدەئېنىقلىما(2)كۇۋادىراتيىلتىزنىڭخۇسۇسىيىتى(3)كۇۋادىراتيىلتىزنىئىپادىلەشئۇسۇلى(4)ئارىپمىتىكىلىقكۇۋادىراتيىلتىزبىلەنكۇۋادىراتيىلتىزنىڭئۇقۇمجەھەتتىكىپەرىقىۋەباغلىنىشى(5)ئاساسىبىلىملەرنىڭقوللۇنۇلۇشىغادائىرمەشىقلەرتاپشۇرۇقئورۇنلاشتۇرۇشيانداشمامەشىق-بەت

نىڭقىممىتىنىتاپالامسىز؟

x（1）x2＝49（2）（x－1)2＝25解（１）x＝±x=±7４９

（2）x－１＝±５x＝１±５x１