伤寒及副伤寒课件_11

Tifo Yrd. Do. Dr. Aynur Engin Cumhuriyet niversitesi Tp Fakltesi, İnfeksiyon Hst. ve Kln. Mikrobiyoloji A.B.D, Sivas Salmonelloz nTifo d salmonellozlar: S. typhi dndaki salmonellalarn herhangi birine bal olarak gelien infeksiyonlardr nBunlar gastroenterit, bakteriyemi, menenjit, fokal infeksiyonlar, paratifo yapabilirler nGenellikle zoonotik Tifo nEtken S. typhi nAte, konfzyon, dmeyen ate, ba ars, karn ars, rlatif bradikardi, splenomegali, lkopeni, rozeol denilen deri dkntleri ile karakterize olan sistemik bir infeksiyon hastal nKaynak insan Enterik ate nDaha ok bat literatrnde kullanlan, yanlzca S. typhi nin deil, tifo kliniine benzer hastalk yapan dier bakterilerin de etken olduu infeksiyonlara verilen daha geni kapsaml bir terimdir nrnek: S. paratyphi A,B,C Salmonella Serotip = false species (Kauffman-White snflamas) Salmonella enteritidis Group O Antigens; H1:H2 Salmonella JerusalemC6, 7, 14 ; z10:lw Salmonella Typhimurium B1, 4, 5, 12 ; i:1,2 Salmonella Entebbe1, 4, 12, 27 ; z:z6 Salmonella TyphiD9,12,Vi ; d:- Salmonella Israel9,12 ; e,h:e,n,z15 Salmonella typhi nGram (-), aerop, kapslsz, sporsuz, haraketli nDier salmonellalardan farkl olarak glukozdan asit oluturur, gaz oluturmaz nTSİ besiyerinde H2S oluturur nVi antijeni, tek serotipi vardr n9 ve 12 spesifik O antijeni nFlajellar H antijeni d Salmonella Laktoz(-), H2S (+), İndole (-), Simmons Citrate (+) Tifoda epidemiyoloji n Kaynak insan (hasta, tayc) nHastann dk, idrar, kusmuu ile bol miktarda bakteri atlr nTayclarn dks ile n Fekal-oral yolla bula n Kontamine gda yada suyun kullanm ile bular nTifolu hastann kulland eya bula kayna olabilir nKarasinekler mekanik olarak tarlar nSu, buz, toz ve kuru atklarda haftalarca canl kalabilir Tifoda epidemiyoloji nSu ve kanalizasyon sorunu olan lkelerde sk nDSne gre dnyada ylda 16-17 milyon hasta nYlda 600.000 lm nGelimi lkelerde (endemik alanlara seyahat) n lkemizde endemik bir hastalktr nYlda 25-30 bin olgu? nYaz-sonbahar aylar nEndemik blgelerde en sk 11-30 yalarnda Mikroorganizmaya bal faktrler nVi kapsl antijeni nBakterinin alnan miktar infeksiyonun oluma olasln etkiler Mikroorganizmaya bal faktrler n n V Vi i kapsl antijenikapsl antijeni n n Serumun Serumun bakteridisalbakteridisal etkisini azaltr etkisini azaltr n n C3 bakteri yzeyine tutunmasn C3 bakteri yzeyine tutunmasn engelleyerek fagositozu engeller engelleyerek fagositozu engeller ( (opsonizasyonopsonizasyon bozulur) bozulur) n n MakrofajMakrofaj iinde bakterinin iinde bakterinin ldrlmesini engellerldrlmesini engeller n n H2O2nin H2O2nin sitolitiksitolitik etkisine diren salar etkisine diren salar Konak Faktrleri nMide asiditesi: Salmonellalar mide asidine duyarldr, gdalarla alnrlarsa bu etkiden korunurlar, aklorhidri vb nDaha nce hastal geirme: baklk brakr, ancak erken antibiyotik kullanmnda 2. kez geirebilir nKronik hastalklar,immnolojik bozukluklarn bulunmas Patogenez nM hcreleri: Peyer plaklar hizasnda, yzeyde bulunan zellemi epitel hcreleridir nBakterinin ynlendirdii endositoz: Normalde fagozitoz yapmayan intestinal epitel hcrelerini uyararak hcre iine girer Patogenez nM hcreleri: salmonellalarn ilk hedefidir,bu hcreler salmonella ile temas edince hemen hcre iine alnrlar nPeyer plaklar ve submukozal lenfoid dokuda makrofajlar tarafndan fagositize edilir nİlk bakteriyemi nKaracier, dalak, kemik iliinde makrofajlar tarafndan temizlenme nİkinci bakteriyemi nKlinik nSafra kesesine yerleme Patoloji nTifo nodl ( makrofaj ve mononkleer hcrelerin birikmesiyle) denilen patolojik lezyon nKaracier, dalak, kemik ilii gibi hemen her doku nBu dokularda granlomlarn etkisi ile damar tkanmalar ve nekrozlar nTerminal ileumda nekroz, lserasyon ve delinme Tifo-Klinik nİnkubasyon sresi: 3-60 gn (ortalama 10-14 gn) nSemptomlar (abdominal ar, ate, me, krklk) nKlasik tablo ate ve abdominal ar nme, ba ars, itahszlk, ksrk, halsizlik, boaz ars, ba dnmesi, kas ars nBirinci hafta ate ykselir, 2-3. hafta kontin ate, 4. hafta giderek der nBaars, konfzyon nBurun kanamas nNonpodktif ksrk nİkinci hafta abdominal ar artar nİshal veya konstipasyon nPsikoz (5-10%) nDelirium Tifo-Klinik nAte, bilin bulankl nRlatif bradikardi (nabz ate uyumsuzluu), diskordans nRa (gvde ve abdomende rose spot 5-30%), ta rose, rozeol nHepatosplenomegali nHasta haftalarca veya aylarca sren bir period sresince iyileir veya daha ciddi klinik tablo geliebilir NabzAte Hastalk gnleri Typhoid fever Tifo-Tan nEtken organizmay izole etmek nKan kltr nDk kltr nKemik ilii kltr nrose spot kltr Serolojik testler gvenilir deildir ancak tany destekleyebilir (Grubel widal testi)1/200 titre nLab: anemi, lkopeni, veya lkositoz nKaracier enzim bozukluu Tifo-Tan nKan kltr: Atein belirmesiyle birlikte pozitif olmaya balar, 2.-3. haftaya kadar pozitif sonu vermeye devam eder nDk kltr: Genellikle bakteri, 1. haftann sonundan itibaren dkda bulunur, tedavi edilmeyenlerde bazen 4 ay sreyle pozitif kalr Tifo-Tan nİdrar kltrnde bakteri izolasyonu dk kltrnden daha zor, zellikle 2.-3. haftalarda olaslk en fazla nKan kltrnde, etken izolasyonu ans yksek Tifo- Ayrc tan nParatifo nBruselloz nStma nİnfluenza nPnmoni (ksrk nedeniyle) nİnfektif endokardit nTberkloz nLokal infeksiyonlar nTularemi nRiketsiyoz nLenfoma WİDAL TESTİ Tifo-Tedavi Diyet ve destek tedavisi Ampirik tedavi nKloramfenikol nTMP-SMZ nAmpisilin nKinolonlar: 10 gn nnc kuak sefalosporinler nAlternatif olarak Azithromycin Tifo Tedavi niddetli vakalarda (delirium, stupor veya koma) ar toksemik hastalarda nSteroid nDexamethasone ( mortaliteyi azaltr) n3 mg/kg IV ilk doz, daha sonra 1 mg/kg 6 saatte bir 48 saat sreyle nIV Kinolon (10 on gn) Tifo-Komplikasyonlar nBarsak perforasyonu: en sk komplikasyon nGenellikle hastaln ikinci veya nc haftasnda nPeritoniyal belirtiler iin cerrahi konsltasyonu nGenellikle ileal perforasyon nGIS Kanama, akut kolesistit nSerebral tromboz, femoral tromboflebit nLokal infeksiyonlar (pnmoni, menenjit,.) Tifo-Komplikasyonlar nBarsak perforasyonu tifodaki lmlerin bata gelen sebebidir nPerforasyonda iddetli karn ars, karnda hassasiyet ve sertlik olur, hastann genel durumu bozulur, hipovolemik ok geliir. Ate hzla der, nabz hzlanr (lm ha) Tifo-komplikasyonlar nRlaps (%5-10) nKronik tayclk n12 aydan daha uzun dk ile atlm nSafra yolu bozukluu olan kadnlarda daha sk nTif