土耳其语学习 语法及知识点

动词的静词形式动词的静词形式是指动词兼有静词的某些语法特征的形式。它跟动词一样支配其它词，并且具有语态、时态、肯定与否定等形态变化，但不具有“式”的形态变化。动词的静词形式由动词词根或词干缀接动词的静词词尾构成。据此，动词的静词形式可分为三种：名动词:gelmek,gitmek,okuma,yazma,geli»,gidi»等。形动词:gelenadam,tanidikinsan,pi»mi»yemek等。副动词:gulerekbakmak,gikipgitmek,giderkenaglamak等。动词的静词形式具有两种语法功能：1、在句子中起名词、形容词、副词等名词（静词）性词语的作用。名词：Qali§makinsanlariba»ariyagoturur.Okuma,insaninruhunuzenginle»tirir.形容词：Kizarmi§patatesistermisiniz?Gittigimizulkedepekgoktanidikdostumuzvar.副词：Qevreyebakarakyuruyordum.Kugukgocukannesindenayrilirkengokagladi.在主从复合句中起连接主句与从句的作用，从而使土耳其语的表达方式具有很强的灵活性和方便性。因为在土耳其语中，通常不是用连接词而是多用动词的静词形式（形动词、副动词）将从句连接于主句。但在其它语言中一般用连接词连接主句和从句。例如：---Adamkar»imasadaoturuyor.一BenoadamitaniyorumiBenkar»imasadaoturanadamitaniyorum.NurtenHanimgazetesiniokuduveuyudu.iGazetesiniokuyupuyudu.AyselHanimgantasinialdiveevdengikti.iAyselHanimgantasinialarakevdengikti.X.UNITE/第十单元ADLA§TIRMA/名动词-mA,-mAk,-（y）I§兼有动词和名词的一些语法特征的动词形式叫做名动词。它表示行为动作的名称，在句子中起名词作用。名动词在动词词根或词干后缀接名动词词尾-mak,-ma,-i»构成。根据词尾名动词分为三种:-mak(-mek):gelmek,gitmek,vermek,almak,sevmek等。-ma(-me):dinleme,anlama,okuma,yazma,vurma,bilme等。-i§(-i§,-u§,-u§):gulu§,baki»,diki»,ali»,veri»,ya»ayi»等。名动词具有名词和名词性词语的所有特征，在句子中做主语和补足语，具有名词的格，动词的语态，否定式等形态变化。名动词没有时态，式等形态变化，在这一点上，它与动词不同。-mak(-mek)名动词词尾-mak(-mek)缀接在动词词根或词干之后，表示行为动作的名称：yaz-mak,yaz-dir-mak,yaz-il-mak,yaz-dir-il-mak,bil-mek,bil-dir-mek,bil-in-mek,bil-dir-il-mek,bil-me-mek等。例如：Buak»ammektupyazmakistiyorum.Yabanciogrencileriqinenzor»eykompozisyonyazmaktir.Dogrukararverebilmekiqin,dogrubilgileredinmekgerekli.Sizinleevlenmekvesiziomurboyumutluetmekistiyorum.iyibirogretmenolabilmekiqinqoksabirliolmakgerekir.Hiqbir»eyiqmekistemiyorum.-mak(-mek)gerek/lazim-ma(-me)(+iyelik)gerek/lazim-ma(-me)/-ma(-me)(+iyelik)在动词词根或词干后缀接-ma(-me)构成：yaz-ma,yaz-dir-ma,yaz-il-ma,yaz-dir-il-ma,yaz-ma-ma;bil-me,bil-dir-me,bil-in-me,bil-me-me等。Ulkemizdekiinsanlarinokuma-yazmaoranisonyillardaqokartti.MudurBey,toplantidaqokguzelbirkonu»mayapti.Artikuyanmaveyemekyemevaktigeldi.Okumasiyazmasiolmayaninsanlari»bulamiyorlar.Bugeziyekatilmanizqokyararliolacak.Bebeginsutiqmesaatigeldi.Dersleredevametmemenizsiniftakalmanizanedenolabilir.•崂(-i§,-u，,-谢)在动词词根或词干后缀接-i»(-i§,-u§,-u§)构成：yaz-i»,yaz-il-15,gor-u§,gir-i»,dik-i»,sat-15,aq-il-15,ya»a-y-i»等。例如：Sabahlarigune§indogu§unu,ak»amlariisegune§inbati»iniseyretmekqokho»umagider.Mudursizingoru§lerinizeqokonemveriyor.Elbisenizindiki»iqokguzel.Yeniyapilanokulunaqili»iyapildi.Benimya»ayi»biqimimkimseyiilgilendirmez.Arabasati»larindabuyukbirarti§var.Mankenlerinyuruyu§leriqokzariftir.Gidi§-donu§uqakbiletlerindeindirimvarmi?ADLA§TIRMA(+iYELIK)+DURUM/名动词(+领属词缀)+格词缀-mA/-mAk/-(y)I§(+iyelik)+durumMLA河即慎l+YEll10+DURUM-mE/kiyelikl+如neBLi"u-c1Isla顿」提，izJe印日zayiffahnirsdylegiilyururrifi-me-rrsk!1-1-15-A出§■4.，舛-膺/rm//-um/-um-n/'in/-in/-un/-Cir-i/h/-b/-ii/-a/-si/-5b/-^Ij-miE/-niz/*i!Ti：z!'iffiiz/-umuz/-umuz■niz/-riz/-imz/-in'z/-unuz/，血山-Ian/-leri■tan/-ten血｝/-egye-间血-dan/-dpn-zan/-tEn-\hW-yi-la/-ieyla/-yle部*品冲yJmi耶。麟成诳一Mao疯?旌加蹈负一.依的&,Shi.汩目nsdyfemE?〔地1仙灿他月代对即巾w-'■'、wkkiz)yar,町羿如坦如U那间伊妇由j噩砂伍而侦世On",『iirV以利fotGrH□run贝Mii仙际脸5血dikkat盛§ekiyor.-mA/-mAk/-(y)I§(+iyelik)+宾格-(n)Iiste-/sev-/bil-Bukonudakiqali»malarinizibanagosteriniz.Sadeceoturupkitapokumayi/makistiyorum.BizimleNapoli’yegelmeyidu§unurmusunuz?Seningelmenibekleriz.Kiziminyarimyarimkonu§masiniseviyorum.Onungulu§uherkesindikkatiniqekti.-mA/-mAk(+iyelik)+向格-(y)Aba§la-/kararver-/git-・・・・・・.Ankara'yagelmenizegoksevindim.Martayindaku§larAnkara’yadonmeyeba»lar.Yarinerkekarkada§imlayuzmeyegidecegiz.Anneannemonusiksikaramamamakizmi§tir,buseferbanabe§kuru§bilevermedi.-mA/-mAk(+iyelik)+位格-DAfaydavar/kararliBukonuuzerinebirsuredahadu§unmekteyararvar.Ogrencileriminkonsantrasyonunuartirmakiqintenefusegikmaktafaydavar.Affedersiniz,di§ariyagikmanizdaisraretmekzorundayim.-mA/-mAk(+iyelik)+从格-DAnnefretet-/bik-/ho§lan-.・・・..Herkessinavagirmektenkorkar.Qokdu§unmektenhigho»lanmiyorum.Komu§umunsurekligurultuyapmasindanbiktim.§arkisoylememdenrahatsizolane§imkendinekulaklikalmi§.-mAyl.…mAyAtercihet-Partideonunlakar§ila§mayipartiyehiggitmemeyetercihederim.Yalansoylemeniuzulmeyetercihederiz.Bagirmasinisusmasinatercihederim.DOLAYLIANLATIM(emirkipi)/间接表述“..•〃/-mAdiyeBengeleyimbenimgelmemSengelfseningelmenOgesinfonungelmesiBizgelelimfbizimgelmemizSizgelinfsizingelmenizOnlargelsinlerfonlaringelmeleriyap-gali»-bekle-unut-XI.UNITE/第十一单元副动词是动词兼有副词功能的形式。副动词没有人称、式等形态变化，跟副词一样在句子中做补足语。由于这些特点，使它区别于形动词。副动词具有语态、肯定与否定等形态变化，在句子中一般起连接作用。副动词是一个常用的动词形式。根据意义，副动词分为五种：•连接副动词•状态副动词•时间副动词•原因(目的)副动词•比较(对比)副动词ULAQLAR/副动词-(y)Ip/-mAdAn连接副动词(ba淇amaulaqlar1)连接在同一个时间内以先后秩序发生的两个行为动作。(连接副动词连接动词与动词。两个动词表示的行为动作是在同一个时间内以先后秩序发生的。)连接副动词的意义与连接词ve完全相同。因此，经常可以替换使用。-p(-ip,-up,-up)Mehmetqantasinialdivegitti.Mehmetqantasinialipgitti.E»imarabayabindivegitti.E»imarabayabinipgitti.Qocuksutiqtiveuyudu.Qocuksutiqipuyudu.Butunyilboyuderslerineqali»ipsinaviba»ariylaverdi.Babamqokokuyupazkonu»mayiseverdi.Polislerhirsiziyakalayipkarakolagoturduler.Kizimkahvaltisiniyapipevdenqikti.-(y)Ipdur-的特殊之处在于dur-已经失去词汇意义，表示一种语法意义，即前一动词所表示事件的持续。Zayifladi,sararipsoldu,aglayipduruyor.iqiniqekipdurma.连接副动词的否定形式在动词否定式-ma(-me)的基础上构成-mAyIp：

gelipgidipveripgelmeyipgelipgidipveripgelmeyipgitmeyipvermeyipbilipgorupokuyupbilmeyipgormeyipokumayipDersegelmeyipuyudun.Arkadakiarabayigormeyipqarpmi».DortNotai»bittiai»+tekki»iavebi»qokhizli状态副动词(durumulaqlari)表示行为动作进行的方式或状态。在句子中，状态副动词跟其它副动词一样，也起连接作用。状态副动词的种类很多，主要有：-madan(-meden)Buadamlakonu»madansakinkararvermeyiniz.Sizinlegoru§medengeridonmekistemiyorum.Gozleriya»liydi.Banabakmadankonu»mayaqali»iyordu.Parayialmadanbui»iyapmamizmumkundegil.Hiqbirkagidiokumadanimzalamayiniz.Kahvaltiyapmadanaslaevdenqikmam.Havakararmadanyolaqikalim.Yagmuryagiyor,»emsiyealmadanevdenqikma.Busabahgune§dogmadanuyandim.Okulagitmedentumodevlerimiyaptim.MudurBeylegoru§medenbukonudabir»eysoyleyemem.-madan一般与once一词连用，表示意义“在……之前”。Yatmadanoncebirdu»alsaniyiolur.iyibiri»bulmadan,guzelbirevalmadanonceevlenmekistemiyorum.Tatileqikmadanoncebutuni»lerimibitirmekistiyorum.i»indenayrilmadanonceiyidu§unmelisin.Doktorasinavinagirmedenoncebiryabancidiliqokiyiogrenmeliyim.ULAQLAR/副动词-(y)ArAk-(y)a’rak(-erek)副动词-(y)ArAk结构表示方式、伴随状态等。例如：Qocukaglayarakvitrindekibutunoyuncaklariistiyordu.Sebnemherzamanmuzikdinleyerekdersqali»ir.Hizliya»ayarakerkenolmekistemem.insanlarsagliklarinadikkatederekomurleriniuzatabilirler.E»imleeskigunlerhakkindakonu»arakuzunsureyuruduk.一些词化形式包括giderek,isteyerek,istemeyerek,olarak,bilerek等。例如：Halkyoksulveyoksullugugiderekartiyor.人民非常贫穷，并且越来越贫穷。Bilerekbir»eyyapmadim,istemeyerekoldu.我不是有意的，碰巧了。Qagimiz“bilgiqagi”olarakbiliniyor.众所周知，我们所出的时代是“信息时代”。Olarak动词ol-的副动词形式olarak是一种固定的形式(即词化形式)，具有以下功能：1、使形容词副词化，进而充当状语。例如：Raporuyaziliolaraksunmu»lardi.他们那时已经以书面的形式提交了报告。Belgeleridosyaliolaraksaklamaktasayisizfaydavardir.把文件归档收藏好处非常多。2、表示身份、类属的意义。例如：Bunusanaavukatolarakdegil,arkada»olaraksoyluyorum.我不是以律师而是以朋友的身份跟你说这些。Simdilikbusandigimasaolarakkullaniyorum.我们现在把这个箱子当桌子用。Meyveolaraknevar?水果有哪些？Bazicunlelerde-(y)ArAkkullanamaz.Mesela...ULAQLAR/副动词-(y)A・・.-(y)A-a•••-a(-e•••-e),(-e•••-a)副动词-(y)A的重叠形式用于表达主句动词的伴随方式，可用这种结构的动词主要有两种，一种是表示可持续的动作，一种是表示心理状态。前者相当于汉语的“......着”结构，后者相当于“......地”。KuQukkarde»imaglayaaglayaevegeldi.Sirktepalyaqonunyaptiklarinagulegulebirhalolduk.Muslukbozulmu»,sularakaakaevinhertarafinikaplami».Sarho»adamdu§ekalkayurumeyeqali»iyordu.Dugundensonraguleoynayaevlerimizegittik.Guleaglayabiromurgeqti.另外，kalakala...kal-(只剩下……)(眼睁睁地，众目睽睽之下)是固定搭配。Delikanlininbirininelipekaqikmi»,babasinebiraktiysasatipyemi»,kalakalabirpaltosukalmi».有个年轻人大手大脚，爸爸留下的家当全都变卖用光，只剩下了他的一件大衣。-maya...-maya(-meye...-meye)Konu»mayakonu»mayaQinceyiunuttum.Buyemeklerihiqsevmemamaarkada»iminhatrinaistemeyeistemeyeyedim.Arabakullanmayakullanmayahiqtrafigeqikamazoldum.Kar§ila§tiralim-(y)Ip/-mAdAn-mAyIp/-mAdAn-(y)Ip/-(y)ArAk-(y)ArAk/-(y)A...-(y)AXII.UNITE/第十二单元ULAQLAR/-mA(+iyelik)i^in/-mAkigin-mA(+iyelik)和-mAk加后置词igin表示目的。例如：-mAkiginki»iayniTatileqikmakiqinGamzehanimdanizinistedim.Sinavigeqmekiqinsorulariqalmaklazim.Qinyemegipi»irmekiqinbiberlazim.Yeniemlakyasasininortayaqikmasiarkaplandaevalmakiginbo»andilar.-mAmAkiginYakalanmamakiqinplanliolmakgerek.Aglamamakiqinkendimizortuttum.YuzunubirdahagormemekiqinTurkiye5yegitmi».-mA(+iyelik)iginki»ifarkliUniversiteyekayityaptirabilmeniziqinTOMERdiplomasigerekir.Formudoldurmamiqinbanayardimedermisin?BuogretimplaniogrencilerimizindahaTUrkqekonu»malarivedinlemeleriiqinhazirladik.Qocuklaringuvenleoynamalariiginbahqemizebiroyunbahqesiyaptirdik.-mAmA(+iyelik)iginOdaarkada»larininanlamamasiiqinlehqe,Turkiye’deiseQincekonu»abilirsiniz.Arabayiparkederken5defaqarptim.ULACLAR/-mAkuzere1、与-mA