托里拆利实验

托里拆利实验[tuōlǐchāilìshíyàn][توريچەلليتاجىريبەسى]概念：托里拆利用实验的方法测出大气压的数值，这个实验叫做托里拆利实验。ۇعىم:توريچەلليتاجىريبەادىسىنەنپايدالانىپاتموسفەرالىققىسىمنىڭساندىقءمانىنولشەپشىققان،وسىتاجىريبەنىتوريچەلليتاجىريبەسىدەپاتايدى.示例图片：ئۈلگىلىكرەسىم:概念辨析：ۇعىمعاتالداۋ:【1】托里拆利实验原理：大气压与液体压强相平衡的原理；

【2】托里拆利实验仪器：长约1米的细玻璃管，水银、水银槽、刻度尺；

【3】托里拆利实验过程：

①一只手握住玻璃管中部，在管内灌满水银，排除空气，用另一只手的食指紧紧堵住玻璃管开口端，把玻璃管小心地倒插在盛有水银的槽里待开口端全部浸入水银槽内时放开手指，将管子竖直固定当管内外水银液面的高度差约为760mm时，它就停止下降，读出水银柱的竖直高度。

②逐渐倾斜玻璃管（管口不离开液面），管内水银柱的竖直高度不变。

③继续倾斜玻璃管，当倾斜到一定程度，管内充满水银，说明管内确实没有空气，而管外液面上受到的大气压强，正是大气压强支持着管内760mm高的汞柱，也就是大气压跟760mm高的汞柱产生的压强相等。

④用内径不同的玻璃管和长短不同的玻璃管重做这个实验（或同时做，把它们并列在一起对比），可以发现水银柱的竖直高度不变。说明大气压强与玻璃管的粗细、长短无关。

【4】通常人们把高760毫米汞柱所产生的压强，作为1个标准大气压约为1.013×105Pa.【1】توريچەلليتاجىريبەسىنىڭپرينسيپى:اتموسفەرالىققىسىممەنسۇيىقتىققىسىمىنٴوزاراتەڭبولۋپرينسيپى.

【2】توريچەلليتاجىريبەسىنىڭتاجىريبەاسپاپتارى:ۇزىندىعىشامامەن1مەترجىڭىشكەاينەكتۇتىك،سىناپ،سىناپناۋاسى،شكالالىسىزعىش.

【3】توريچەلليتاجىريبەسىنىڭبارىسى:

①ٴبىرقولىمىزبەناينەكتۇتىكتىڭورتاسىنانۇستاپتۇرىپ،تۇتىكتىڭىشىنەتولتىراسىناپقۇيىپ،ىشىندەگىاۋانىىعىستىرىپشىعارىپتاستايمىز.ەندىٴبىرقولىمىزدىڭسۇقساۋساعىمەناينەكتۇتىكتىڭاشىقاۋزىنمىقتاپباسىپتۇرىپ،اينەكتۇتىكتىتوڭكەرىپسىناپقۇيىلعانناۋاعاەپپەنسالىپ،اينەكتۇتىكتىڭاشىقاۋزىناۋاداعىسىناپقاتولىقباتىرىلعانداساۋساعىمىزدىبوساتىپ،اينەكتۇتىكتىقوزعالىتپايتىكۇستاپتۇرساقتۇتىكتىڭىشى–سىرتىنداعىسىناپدەڭگەيىنىڭبيىكتىكايىرماسى760mmبولعانكەزدە،سىناپتەڭگەيىتومەندەۋدەنتوقتايدى،وسىكەزدەسىناپباعاناسىنىڭتىكباعىتتاعىبيىكتىگىنوقىپالامىز.

②اينەكتۇتىكتىبىرتىندەپقيسايىتساق(تۇتىكتىڭاۋزىنسىناپتاناجىراتۋعابولمايدى)،تۇتىكتىڭىشىندەگىسىناپباعاناسىنىڭتىكبيىكتىگىوزگەرمەيدى.

③اينەكتۇتىكتىۇزدىكسىزقيسايىتساق،قيسايىپبەلگىلىدارەجەگەكەلگەنكەزدە،اينەكتۇتىكتىڭىشىنەسىناپتولادى،بۇلتۇتىكتىڭىشىندەراسىندااۋاجوقەكەندىگىن،تۇتىكتىڭسىرتىنداعىسۇيىقتىقبەتىۇشىراعاناتموسفەرالىققىسىمتۇتىكتىڭىشىندەگى760mmبيىكتىكتەگىسىناپباعاناسىنتىرەپتۇراتىندىعىن،ياعنياتموسفەرالىققىسىم760mmبيىكتىكتەگىسىناپباعاناسىتۋدىراتىنقىسىمعاتەڭبولاتىندىعىنتۇسىندىرەدى.

④ىشكىديەمەترىجانەۇزىنقىسقالىعىبىردەيبولماعاناينەكتۇتىكتەنپايدالانىپوسىتاجىريبەنىقايتالايىستەگەندە(نەمەسەبىرلىكتەىستەپولاردىبىرگەقويىپتۇرىپسالىستىرسادابولادى)،سىناپباعاناسىنىڭتىكبيىكتىگىوزگەرمەيدى،بۇلاتموسفەرالىققىسىمنىڭاينەكتۇتىكتىڭجۋان–جىڭىشكەلىگىمەن،ۇزىن–قىسقالىعىمەنقاتىسسىزەكەندىگىنتۇسىندىرەدى.

【4】ادامدار760mmبيىكتىكتەگىسىناپباعاناسىتۋدىرعانقىسىمدى1قالىپتىاتموسەرالىققىسىمدەپقارايدى،شامامەنعاتەڭبولادى.相关词条：قاتىستىسوزدەر:、、،،،例题分析和解答：مىسالعاتالداۋجانەشەشۋ:用托里拆利实验测定大气压时，水银柱的高度偏低，其主要原因是（）

A．水银槽内水银太多

B．玻璃管没有竖直放置

C．玻璃管内有空气

D．玻璃管太粗

考点：托里拆利实验

解析：托里拆利实验运用了平衡法，即大气压值与水银柱产生的压强相等，在记录实验数据时，要记录水银柱的竖直高度，而不是长度。做托里拆利实验时，玻璃管的粗细、是否倾斜、是否弯曲及水银槽内水银的多少，不影响水银柱的高度；

而玻璃管中混入了空气，空气会对水银柱产生向下的压强，抵消了大气压的部分作用效果，所测高度将变小。

故选C。

答案：Cتوريچەلليتاجىريبەسىنەنپايدالانىپاتموسفەرالىققىسىمدىولشەگەنكەزدە،سىناپباعاناسىنىڭبيىكتىگىٴسالالاسابولعان،مۇنىڭباستىسەبەبى:()

A.سىناپناۋاسىنداعىسىناپوتەكوپبولىپكەتكەن

B.اينەكتۇتىكتىتىكقويماعان

C.اينەكتۇتىكتىڭىشىندەاۋابار

D.اينەكتۇتىكوتەجۋان

سىناقٴتۇيىنىتوريچەلليتاجىريبەسى

تالداۋجاساۋ:توريچەلليتاجىريبەسىندەتەڭگەرۋٴادىسىقولدانىلعان،ياعنياتموسفەرالىققىسىمنىڭٴمانىمەنسىناپباعاناسىتۋدىرعانقىسىمٴوزاراتەڭبولادى،تاجىريبەنىڭساندىقمالىمەتتەرىنەستەلىككەالعانكەزدە،سىناپباعاناسىنىڭبيىكتىگىنەمەستىكبيىكتىگىنەستەلىككەالۋكەرەك.توريچەلليتاجىريبەسىنجاساعانكەزدە،اينەكتۇتىكتىڭجۋان–جىڭىشكەلىگى،كولبەۋ–كولبەۋەمەستىگى،يىلگەن–يىلمەگەندىگىسونداي–اقسىناپناۋاسىنىڭىشىندەگىسىناپتىڭقانشالىقەكەندىگىسىناپباعاناسىنىڭبيىكتىگىنەىقپالجاسامايدى.اينكتۇتىكتىڭ